In gesprek met vrouwen in de menotransformatie over werk

Wat kunnen we van hen leren?

Tijdens een recente workshop ‘De menotransformatie in de werkpraktijk’ ergens in het noorden van het land stonden de ervaringen en verhalen van werkende vrouwen centraal. Het leverde, ook deze keer weer, waardevolle inhoud op. Informatie waar we allemaal van kunnen leren, en daarom besloot ik er een blog aan te wijden. 

Organisaties vragen ons vaak hoe ze vrouwen kunnen ondersteunen op de werkvloer. Ze vergeten vaak dat een groot deel van dat antwoord al aanwezig is. Door in gesprek te gaan en zorgvuldig te luisteren krijg je veel input om als organisatie mee aan de slag te gaan.

Soms helpt het om een onafhankelijke professional in te huren om dit gesprek voor je te voeren. Vrijuit kunnen praten is een vereiste voor een vruchtbaar gesprek. We legden de deelnemers enkele vragen voor. Waar loop je tegenaan in je werk? Wat helpt je al? Wat heb je nog nodig?

De antwoorden geven een interessant inkijkje in de dagelijkse werkpraktijk van vrouwen in de menofase. En ze bieden organisaties waardevolle aanknopingspunten om het welzijn van deze vrouwen te ondersteunen.

Brainfog, vermoeidheid en een hoofd dat soms niet meewerkt

Wat opvalt, is hoe vaak concentratieproblemen, brainfog en vergeetachtigheid worden genoemd. Niet alleen in deze workshop maar in de meeste bijeenkomsten die we organiseren.

‘Het is regelmatig mistig in mijn hoofd, ik kom dan niet meer goed uit mijn woorden en ik kan dan niet goed uitleggen wat ik bedoel.’

‘Als ik heel moe ben, krijg ik mijn gedachten niet goed op een rijtje.’

‘Wat hebben we besproken of afgesproken? Die vergeetachtigheid is vervelend.’

Daarnaast worden vermoeidheid, hoofdpijn, gewrichtsklachten, wisselende energie,  sneller geïrriteerd raken en gevoelens van schaamte genoemd.

En dan zijn er de omstandigheden op het werk. Vrouwen vertellen over fouten maken, moeite hebben om nieuwe informatie te onthouden, niet snel meer kunnen schakelen tussen taken, onzeker worden en het overzicht verliezen. Dit komt vaker voor als de werkdruk hoog is of ze overvraagd worden.

De diversiteit aan klachten laat zien hoe verschillend vrouwen de menotransformatie ervaren. Maar minstens zo belangrijk is om te kijken naar de omstandigheden waaronder vrouwen werken.

Die hoge werkdruk vind ik interessant. Want de menotransformatie kan invloed hebben op het functioneren, maar tegelijkertijd kunnen belastende werkomstandigheden de menoklachten die vrouwen ervaren verergeren.

Als je concentratievermogen tijdelijk minder is, kan een werkdag vol onderbrekingen extra belastend zijn. En als je energie sterk wisselt, kan een hoge werkdruk het nog moeilijker maken om je werktempo vol te houden.

Wat doen vrouwen zelf al?

Deze vraag leverde een flinke lijst op. En dat is mooi om te zien. Want vrouwen zitten bepaald niet stil.

Ze nemen meer rust, bewegen, wandelen, fietsen naar het werk, passen hun voeding aan en proberen bewuster met hun energie om te gaan.

Ze zoeken ondersteuning bij een huisarts of psycholoog, bespreken hun ervaringen met collega’s en leidinggevenden en maken gebruik van de mogelijkheden om thuis te werken.

Maar ook praktische dingen worden genoemd. Onnodige afspraken afzeggen. Soms iets delegeren. Even iets anders gaan doen. Ruimte nemen. En vooral ook minder streng zijn voor zichzelf.

Een deelnemer schreef:

‘Minder oordelen over mezelf, ik zit tenslotte in een hormonale transitie.’

Wat mij betreft een belangrijke boodschap om mee te geven. We hebben het vaak over de klachten die vrouwen ervaren, maar veel minder over wat zij zelf allemaal ondernemen om hun welzijn en functioneren te ondersteunen.

En dit is wat ik vaak zie: de meeste vrouwen werken heel hard om inzetbaar te blijven.

En wat hebben vrouwen nog nodig?

Ook hier hadden de vrouwen een duidelijk antwoord. Ze wensen vooral begrip, erkenning, openheid en meer kennis over de overgang. Geen gekke wensen.

Daarnaast gaven vrouwen heel concreet aan wat zij in het werk zouden willen veranderen:

• Meer overzicht en minder versnippering.
• Minder informatie en minder hoeven te schakelen.
• Meer ruimte in de agenda.
• Meer mogelijkheden om zelf invulling te geven aan het werk.
• Met mijn leidinggevende wil ik bespreken wat ik doe en waarom ik iets doe.
• Gesprekken over ontwikkeling.

Dit laatste punt sluit aan bij waar we bij Menokracht aan werken: aan werkontwikkeling in de menotransformatie. We zien tijdens de menotransformatie behoeften en wensen ten aanzien van het werk veranderen.

Wat kunnen organisaties hiermee?

De antwoorden van de deelnemers laten zien dat vrouwen zelf al veel ondernemen om hun welzijn en functioneren te ondersteunen. Maar ook dat de werkomgeving daarin een belangrijke rol speelt.

Want wat als je van afspraak naar afspraak holt, zonder ruimte voor een kleine notitie, en je onthoudt niet goed welke afspraken er zijn gemaakt? Of als je merkt dat je moeite hebt om iets uit je hoofd te leren, maar dat je leidinggevende wel verwacht dat je alle kennis paraat hebt?

Het zijn voorbeelden die laten zien dat we niet alleen naar de belastbaarheid van vrouwen moeten kijken, maar ook naar de belasting vanuit het werk.

Misschien mogen we het gesprek over de overgang op het werk wat verbreden. Niet alleen vragen wat iemand nodig heeft om goed te blijven functioneren, maar ook hoe zij haar werk ervaart, wat ze belangrijk vindt en of haar wensen en behoeften veranderen.

Daar liggen wat mij betreft kansen voor organisaties om bij te dragen aan het welzijn én de werkontwikkeling van vrouwen tijdens de menotransformatie.

Kort samengevat

Natuurlijk kunnen de lichamelijke en mentale veranderingen behoorlijk wat ongemak met zich meebrengen. Maar er gebeurt meer. Vrouwen kunnen ook anders naar zichzelf, hun werk en hun toekomst gaan kijken. Ontdekken wat ze belangrijk vinden, waar hun grenzen liggen en wat ze misschien anders willen.

Laten we op de werkvloer vooral ook aandacht besteden aan die kant van de menotransformatie.

Met deze blog wil ik professionals op het gebied van mens en arbeid inspireren om vooral ook aandacht te besteden aan die ontwikkelkant van de menotransformatie. Daarmee help je vrouwen makkelijker mee te bewegen met hun veranderende behoeften en wensen in hun loopbaan gedurende deze fase. En voor organisaties geldt: je houdt mensen liever aan boord dan dat je ze (onnodig) ziet vertrekken.

Marieke Schurink is arbeids- en organisatiesocioloog, oprichter van Menokracht en auteur van het boek Menotransformatie – De impact van de overgang op lichaam, werk en leiderschap.

Deze blog is gebaseerd op de reacties van deelnemers aan een Menokracht-workshop. De antwoorden geven een beeld van hun persoonlijke ervaringen en behoeften. Mijn dank gaat uit naar Miranda Domburg voor het begeleiden van deze workshop.